ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ: ΤΥΠΙΚΟ – ΙΣΤΟΡΙΑ – ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ – ΥΜΝΟΛΟΓΙΑ – ΜΕΤΡΙΚΗ.
Ο Θεωρητικός Κύκλος της Σχολής Ψαλτριών είναι ένα αυτοτελές διετές πρόγραμμα θεωρητικής κατάρτισης, το οποίο προσεγγίζει τη βυζαντινή μουσική και την ορθόδοξη λατρευτική παράδοση μέσα από πέντε αλληλένδετα γνωστικά πεδία: Τυπικό, Ιστορία Βυζαντινής Μουσικής, Λειτουργική, Υμνολογία και Μετρική. Οι ίδιες πέντε ενότητες αποτελούν μέρος της προβλεπόμενης θεωρητικής κατάρτισης των σπουδαστών που προχωρούν προς το Δίπλωμα Βυζαντινής Μουσικής.
Στόχος του προγράμματος είναι η συστηματική κατανόηση του ιστορικού, λειτουργικού, υμνογραφικού και μουσικού πλαισίου μέσα στο οποίο διαμορφώθηκε και εξελίχθηκε η Ψαλτική Τέχνη. Η διδασκαλία αναδεικνύει τη σύνδεση της λατρείας με τον υμνογραφικό λόγο, τη μουσική παράδοση και τη λειτουργική πράξη, προσφέροντας τη θεωρητική υποδομή που επιτρέπει στον σπουδαστή να προσεγγίζει τη βυζαντινή μουσική όχι μόνο ως ερμηνευτική τέχνη, αλλά και ως ιστορικό, μουσικολογικό και λειτουργικό φαινόμενο.
Πληροφορίες:
ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ; ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ;
Ο κύκλος απευθύνεται τόσο σε σπουδαστές Βυζαντινής Μουσικής όσο και σε κάθε ενδιαφερόμενο που επιθυμεί να αποκτήσει συστηματική γνώση των συγκεκριμένων αντικειμένων, χωρίς ηλικιακό περιορισμό και χωρίς να απαιτείται προηγούμενη γνώση Βυζαντινής Μουσικής ή ψαλτικής.
Για την παρακολούθηση του Τυπικού, η εξοικείωση με τη λειτουργική πράξη είναι χρήσιμη, χωρίς να αποτελεί προϋπόθεση. Αντίστοιχα, στη Μετρική, μια βασική μουσική κατάρτιση μπορεί να διευκολύνει την κατανόηση ορισμένων ειδικότερων ζητημάτων, ιδιαίτερα όσων αφορούν την προσωδία, την τονική ρυθμοποιία και τη σχέση λόγου και μουσικού ρυθμού, χωρίς και αυτή να αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση συμμετοχής.
ΠΟΣΟ ΔΙΑΡΚΕΙ Ο ΚΥΚΛΟΣ;
Ο Θεωρητικός Κύκλος αναπτύσσεται σε δύο ακαδημαϊκά έτη, κατά τα οποία διδάσκονται συστηματικά οι πέντε ενότητες του προγράμματος: Τυπικό, Ιστορία Βυζαντινής Μουσικής, Λειτουργική, Υμνολογία και Μετρική. Κάθε ακαδημαϊκό έτος εκτείνεται από τον Σεπτέμβριο έως τον Ιούνιο.
ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ Η ΥΜΝΟΛΟΓΙΑ;
Η ενότητα εξετάζει την ιστορική εξέλιξη της εκκλησιαστικής υμνογραφίας, από τις βιβλικές και πρώιμες χριστιανικές καταβολές της έως την ανάπτυξη των κυριότερων υμνογραφικών ειδών. Μελετώνται οι βιβλικές ωδές, το Κοντάκιο και ο Κανόνας, σημαντικές μορφές και κέντρα της εκκλησιαστικής υμνογραφίας, καθώς και επιμέρους ιστορικά ζητήματα που συνδέονται με τη διαμόρφωση της υμνογραφικής παράδοσης.
ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ;
Η ενότητα εξετάζει την ιστορική διαμόρφωση και εξέλιξη της χριστιανικής λατρείας, τη σχέση της με προγενέστερες λατρευτικές παραδόσεις, τη γένεση και εξέλιξη της Θείας Ευχαριστίας και των χριστιανικών εορτών, την έννοια των Μυστηρίων και τα λειτουργικά βιβλία.
ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΤΟ ΤΥΠΙΚΟ;
Η ενότητα προσεγγίζει την ιστορία και τη διαμόρφωση του εκκλησιαστικού Τυπικού, με έμφαση στην ασματική και μοναχική παράδοση, στο Ιεροσολυμιτικό Τυπικό και στην εξέλιξη της τάξης των ακολουθιών. Μελετώνται η διάρθρωση του Εσπερινού, του Όρθρου και της Θείας Λειτουργίας, καθώς και ιδιαίτερες λειτουργικές διατάξεις περιόδων όπως η Μεγάλη Τεσσαρακοστή.
ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ;
Η ενότητα παρουσιάζει τους βασικούς ιστορικούς σταθμούς και τις περιόδους εξέλιξης της Ψαλτικής Τέχνης, την εξέλιξη των συστημάτων βυζαντινής σημειογραφίας και τη διαμόρφωση της Νέας Αναλυτικής Μεθόδου των Τριών Διδασκάλων. Παράλληλα εξετάζονται σημαντικές μουσικές προσωπικότητες, μελουργοί και έργα της βυζαντινής και μεταβυζαντινής περιόδου, καθώς και στοιχεία της χειρόγραφης μουσικής παράδοσης και των ιστορικών συνθηκών μέσα στις οποίες εξελίχθηκε η ψαλτική δημιουργία.
ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ Η ΜΕΤΡΙΚΗ;
Η ενότητα επικεντρώνεται στη μετρική οργάνωση του εκκλησιαστικού υμνογραφικού λόγου, στην προσωδία και στην τονική ρυθμοποιία, εξετάζοντας τη λειτουργία του μέτρου και του τονισμού στη δομή και τη ρυθμική άρθρωση των εκκλησιαστικών ύμνων.
ΕΙΝΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟΣ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ;
Ναι. Για τους σπουδαστές που προχωρούν προς το Δίπλωμα Βυζαντινής Μουσικής, οι πέντε θεωρητικές ενότητες αποτελούν υποχρεωτικό μέρος της προβλεπόμενης διδακτέας ύλης. Η Σχολή, ωστόσο, δίνει τη δυνατότητα παρακολούθησης του κύκλου ήδη από προηγούμενα έτη σπουδών, καθώς και αυτοτελώς από ενδιαφερομένους που δεν ακολουθούν σπουδές Βυζαντινής Μουσικής.
ΠΩΣ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ;
Η διδασκαλία πραγματοποιείται αποκλειστικά διαδικτυακά, σε οργανωμένο τμήμα, μία φορά την εβδομάδα, ώστε να μπορούν να συμμετέχουν χωρίς γεωγραφικό περιορισμό σπουδαστές από την Αττική, την υπόλοιπη Ελλάδα και το εξωτερικό.
ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ;
Όχι. Για όσους παρακολουθούν τον Θεωρητικό Κύκλο αυτοτελώς, δεν προβλέπονται εξετάσεις.
Γραπτές εξετάσεις δίνουν μόνο οι σπουδαστές που παρακολουθούν τις συγκεκριμένες ενότητες στο πλαίσιο της επίσημης πορείας τους προς το Δίπλωμα Βυζαντινής Μουσικής, καθώς αποτελούν μέρος της προβλεπόμενης εξεταστέας ύλης για την απόκτησή του.
ΠΟΤΕ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΓΓΡΑΦΕΣ;
Οι εγγραφές πραγματοποιούνται κάθε Σεπτέμβριο